< Blogs

Zinvol leren

gfp pizza

Als je mij kent, weet je ook dat ik vind dat (1) leerervaringen, naast effectief en efficiënt, ook bevredigend moeten zijn (d.w.z. dat leerlingen succes en voldoening ervaren) en (2) succes in leren motiveert tot verder leren en niet andersom.

Door het toeslaan van het Covid19-/coronavirus heb ik het lezen herontdekt. Terwijl ik altijd veel tijd heb besteed aan lezen, is dat vooral professioneel/zakelijk van aard. Aan de lopende band lees ik gepubliceerde wetenschappelijke artikelen, concepten daarvan van collega’s en studenten, artikelen die ingediend bij de tijdschriften die ik beheer of waarvoor ik review, onderwijsblogs, enzovoort. Naast een professioneel leven (incl. het zelf schrijven van boeken, artikelen en blogs alsmede het voorbereiden en verzorgen van presentaties) besteed ik de nodige tijd aan mijn gezin, koken (nog een van mijn passies), fietsen en wandelen met mijn vier chihuahua’s. Tegen de tijd dat ik ‘niets te doen’ had en zou kiezen om voor mijn plezier te lezen, was het meestal zo laat of ik was zo moe dat ik na een paar pagina’s in slaap viel.

Nu ik echter wat tijd heb omdat alle presentaties geannuleerd zijn (), heb ik het lezen voor mijn plezier herontdekt. Een van de boeken die ik recentelijk las was Outliers (Uitblinkers) van Malcolm Gladwell. In Outliers, bespreekt Gladwell wat het is dat een uitblinker tot uitblinker maakt, inclusief al het werk doen dat nodig is om uit te kunnen blinken. Om uit te blinken in wat dan ook, moet je veel doen en belangrijk hiervoor is dat je dit werk ‘zinvol’ vindt.

Wat is zinvol?

We horen al jaren van ‘progressieve onderwijshervormers’ dat leerervaringen moeten zinvol zijn voor de student/leerling. Het probleem hier is dat deze hervormers vaak op een zeer oppervlakkige en/of triviale manier naar zinvolheid kijken. In hun ogen maak je een leeropdracht zinvol door situaties en ervaringen te creëren waar kinderen zich mee kunnen ‘identificeren’ of waar zij de nut van inzien. Denk aan het snijden en verdelen van pizza’s (in plaats van te leren werken met breuken) of het gebruik van ‘relevante’ redactiesommen. Maar volgens Gladwell is iets zinvol (meaningful) als er een (over)duidelijke relatie is tussen de daarvoor nodige en geleverde inspanning en de ervaren beloning (d.w.z. het ervaren van succes). Door het ervaren van succes krijg je een gevoel van voldoening van de geleverde inspanning, wat je dan motiveert om door c.q. verder te gaan. In het onderwijs is dat meer te (willen) leren.

Niet iedereen houdt van pizza (of kan zich in het snijden daarvan vereenzelvigen) en niet iedereen ziet het verhaal in de redactiesommen als relevant voor haar of zijn situatie, maar iedereen geniet van het voldane gevoel van “Ja, ik kan het!”