Cognitieve Offloading vs. Outsourcing: Wat is het Verschil?

Disclaimer:
De vertaling van deze tekst, die oorspronkelijk in het Engels is geschreven, is uitbesteed aan Word.
Nee, dit is geen reactie op een artikel vandaag in NRC. Het is een reactie op twee incidenten die ik onlangs heb meegemaakt. Twee keer in de afgelopen 24 uur las ik een stuk waarin de auteur AI beschreef als een hulpmiddel voor cognitieve offloading. Het probleem is dat de term verkeerd wordt gebruikt (sorry collega’s die anoniem blijven), en omdat deze verwarring zich lijkt te verspreiden, is het de moeite waard het verschil te verduidelijken.
In twee verschillende documenten, geschreven niet door leken maar door toonaangevende wetenschappers, werd AI beschreven als iets dat we gebruiken voor cognitieve offloading. Maar dat is niet wat er gebeurt. Potlood en papier zijn hulpmiddelen voor cognitieve ontlading. Wanneer je een wiskundeprobleem oplost, schrijf je tussenstappen en resultaten op zodat je ze niet in je werkgeheugen hoeft te houden. Je externaliseert die stappen en gedeeltelijke resultaten en brengt ze terug wanneer nodig. Een externe representatie van een discussie in collaboratief leren werkt op dezelfde manier: het volgt beurten en de argumentatiestructuur zodat deelnemers die informatie niet in hun hoofd hoeven te houden (ik heb dit bestudeerd met Jan van Bruggen in 2002[1]). In beide gevallen heb je de cognitieve belasting op je werkgeheugen verminderd door een deel van wat ruimte inneemt over te dragen aan het vel papier of de externe representatie, waardoor er ruimte vrijkomt in je werkgeheugen om verder te werken aan en het probleem op te lossen. Het papier of diagram slaat alleen informatie op, zodat het werkgeheugen wordt vrijgemaakt voor verdere verwerking. Je bent nog steeds aan het nadenken. Dat is cognitieve uitlasting.

Wat mensen met AI doen, is fundamenteel anders. Ze slaan geen tussenresultaten op zodat ze kunnen blijven nadenken. Ze geven het denken zelf over. Dat is cognitieve outsourcing (uitbesteding).
Op deze manier is AI niet “slechts een hulpmiddel”. Gereedschappen zijn hamers, rekenmachines en tekstverwerkers. Ze maken het werk makkelijker, maar ze doen het denken niet voor je. Jij bepaalt wat je berekent, wat je schrijft en wat je verandert. De tool ondersteunt cognitie; Het vervangt het niet. AI is anders. Het zorgt er niet alleen voor dat je sneller kunt denken; Het neemt delen of zelfs het hele denken over. Dat is wat outsourcing betekent.
Outsourcing is niet zomaar iets externs gebruiken. Het is de bewuste overdracht van een functie die normaal gesproken intern zou worden uitgevoerd naar een externe agent die deze in plaats daarvan uitvoert. In het bedrijfsleven bijvoorbeeld besteden bedrijven de loonadministratie, productie of klantenservice uit. Het werk vindt nog steeds plaats, maar niet binnen de organisatie.

Cognitieve offloading werkt op dezelfde manier. In plaats van telefoonnummers te onthouden, slaan we ze op in onze telefoons. In plaats van te navigeren met mentale kaarten, volgen we GPS. In plaats van te berekenen gebruiken we rekenmachines. In elk geval bestaat het cognitieve proces nog steeds, maar het wordt niet langer door de geest uitgevoerd. Het is verplaatst naar een apparaat. En we kennen de gevolgen al. Mensen die op GPS vertrouwen, kunnen meestal niet zelfstandig navigeren. Mensen die op zoekmachines vertrouwen onthouden minder. Mensen die op rekenmachines vertrouwen, verliezen hun vloeiendheid in rekenen. Dit zijn geen morele mislukkingen; Het zijn voorspelbare effecten van het verschuiven van cognitief werk weg van de geest.
AI gaat hier veel verder mee. Wanneer je een AI vraagt een artikel samen te vatten, een e-mail op te stellen, lesideeën te genereren, een concept uit te leggen of code te schrijven, laad je geen geheugen of tussenstappen over. Je besteedt compositie, inferentie, organisatie en redenering uit. Je draagt het cognitieve werk zelf over en niet de belasting. Met offloading, denk je nog steeds en ondersteunt het artefact (tool) je. Bij outsourcing denkt het systeem en consumeer je het resultaat. Dat onderscheid is belangrijk.

Een notitieboekje slaat op wat je schrijft. AI bepaalt wat er geschreven wordt. Een calculator voert de door jou specificeerde bewerkingen uit. AI bepaalt welke bewerkingen worden uitgevoerd. AI kiest wat relevant is, hoe ideeën worden opgebouwd, welke argumenten worden gemaakt en welke toon wordt gebruikt, vaak beter dan je eerste poging. Dat is wat het verleidelijk maakt. Maar het betekent ook dat het cognitieve werk niet langer van jou is.
Wanneer AI een routine-e-mail opstelt of een first-pass samenvatting maakt, bespaart het tijd en komt werkgeheugen vrij, net zoals een spreadsheet je vrijmaakt van handmatig berekenen van kolommen met cijfers. Maar uitbesteding/outsourcing neemt ook oefening weg, en vaardigheden groeien door oefening. Het geheugen verbetert als je het terughaalt. Schrijven verbetert als je schrijft. Redeneren verbetert als je redeneert. Wanneer iemand of iets, zoals AI, deze dingen voor je doet, krijg je de output zonder de onderliggende cognitieve machine te gebruiken. Na verloop van tijd verandert dat wat je kunt doen. AI schaalt dit effect simpelweg op naar veel complexere denkvormen.
Het gevaar is niet alleen dat mensen slechter worden in dingen of ‘dommer’. Het is dat ze zwak en afhankelijk worden. Onze geest (mind) past zich aan de werklast die het krijgen. Ik haat het om de spieranalogie te gebruiken als ik over de hersenen praat, maar als je ziek bent en aan bed gekluisterd bent, atrofiëren je spieren door gebrek aan gebruik en passen ze zich aan aan de werkdruk en de apparatuur (bijvoorbeeld een rolstoel, een rollator…). Als ideeën, structurering en uitleg routinematig worden uitbesteed, verzwakken die capaciteiten of ontwikkelen ze zich nooit.
Er is dus een cruciaal verschil tussen het gebruik van AI ter ondersteuning van denken en het gebruiken ervan als vervanging voor denken. AI gebruiken om een concept te beoordelen is iets anders dan het laten schrijven van het concept. AI gebruiken om je redenering te controleren is iets anders dan het laten redeneren. In het eerste geval blijft het cognitieve werk van jou. In de tweede is het uitbesteed aan een machine.
En dat verschil is precies het verschil tussen offloading (ontlasten) en outsourcing (uitbesteden). Offloading ondersteunt cognitive en denken. Outsourcing vervangt het.
En aangezien mijn blog hier ongemerkt in een preek is veranderd: AI gaat niet meer terug de fles in. Zoals Poco zong: And it’s too late to turn back all the clocks in town. It’s too late to take the X from yesterday. Now the die is cast. Nothing happens in the past[2]. De echte vraag is niet of we zullen uitbesteden, want dat doen we al. De vraag is wat we kiezen om uit te besteden en wat we zelf blijven doen.
[1] Van Bruggen, J., Kirschner, P. A., & Jochems, W. (2002). Externe representatie van argumentatie in CSCL en het beheer van cognitieve belasting. Leren en Instructie, 12(1), 121-138. https://doi.org/10.1016/S0959-4752(01)00019-6
[2] En het is te laat om alle klokken in de stad terug te draaien. Het is te laat om de X van gisteren te halen. Nu is de dobbelsteen geworpen. Er gebeurt niets in het verleden.